অসম বিধানসভাত গৃহীত বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়ক

দীঘলীয়া চর্চা তথা বিতর্কৰ অন্তত অসম বিধানসভা সাক্ষী হ’ল এক ঐতিহাসিক মুহূর্তৰ৷ নাৰী সবলীকৰণৰ ক্ষেত্রত ৰাজ্য চৰকাৰখনে গ্রহণ কৰা অৰুণোদয় আঁচনি, নিযুত মইনা আঁচনি, বাল্যবিবাহ প্রতিৰোধ, পঞ্চায়তত ৫০ শতাংশ মহিলা সংৰক্ষণৰ পাছত অসম বিধানসভাত গৃহীত হ’ল বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়ক৷ মুখ্যমন্ত্রী ড০ হিমন্ত বিশ্ব শর্মাই সদনত বিধেয়কখন পাৰিত কৰি ৰাজ্যখনৰ মুছলমান মহিলাসকলৰ বাবে কঢ়িয়াই আনিলে এক সুখবৰ৷

এই বিধেয়কখন কেৱল মুছলমান সম্প্রদায়ৰ মাজতে আবদ্ধ নহ’ব৷ হিন্দু, খ্রীষ্টান সকলোৰে বাবে এই বিধেয়কখন প্রযোজ্য হ’ব৷ সদনত আজি এই বিধেয়কখন অনুমোদনৰ বাবে উত্থাপন কৰাৰ পাছত দীর্ঘসময় ধৰি চলা বিতর্কৰ উত্তৰ দি মুখ্যমন্ত্রী ড০ শর্মাই কয়– নাৰী সবলীকৰণৰ দিশটোক এই চৰকাৰখনে সদায় অগ্রাধিকাৰ দি আহিছে৷ অৰুণোদয় আঁচনিৰ জৰিয়তে পোনপ্রথমে চৰকাৰখনে নাৰীৰ স্বাভিমান বর্তাই ৰখাৰ ক্ষেত্রত বিশেষ গুৰুত্ব প্রদান কৰিছিল৷

অৰুণোদয় আঁচনিৰ জৰিয়তে এগৰাকী নাৰীয়ে ঘৰখনত নিজৰ গুৰুত্ব তথা আত্মসন্মান বজাই ৰাখিবলৈ সক্ষম হৈছে৷ একেদৰে নিযুত মইনা আঁচনিৰ জৰিয়তে বাল্যবিবাহ প্রতিৰোধৰ ব্যৱস্থা লোৱা হৈছে৷ এই আঁচনিয়ে ৰাজ্যত বাল্যবিবাহ প্রায় বন্ধ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে৷ নাৰী সবলীকৰণত বাল্যবিবাহ ৰোধ, নিযুত মইনা আঁচনি, অৰুণোদয়, পঞ্চায়তত আসন সংৰক্ষণ, চাকৰিত আসন সংৰক্ষণৰ পিছত ইয়াৰ পিছৰ পর্যায় আছিল বহুবিবাহ প্রতিৰোধ৷

বিৰোধীৰ কেইবাগৰাকীও সদস্যই বিধেয়কখন কেৱল মুছলমান সম্প্রদায়ক লক্ষ্য কৰি কৰা হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি চৰকাৰে ইয়াক লৈ ৰাজনীতি কৰা বুলিও অভিযোগ তোলে৷ ইয়াৰ প্রত্যুত্তৰত মুখ্যমন্ত্রী ড০ শর্মাৰ মন্তব্য– নিশ্চিতভাৱে ইয়াক আমি ৰাজনীতিৰ বাবে কৰিছোঁ৷ কিন্তু এই ৰাজনীতি নিপীড়িত–নিষ্পেষিত সমাজখনৰ মহিলাৰ বাবে৷ মুছলমান সমাজৰ হৈ তথা ইছলামিক ৰীতি–নীতিক লৈ সৰৱ হৈ অহা লোকসকল হৈছে পুৰুষ৷ ৰাজ্যৰ ৩৫টা সমষ্টিত মুছলমান সমাজে কোন বিধায়ক জিকিব তাক নির্ণয় কৰে৷

কিন্তু সদনে বহু বছৰ ধৰি মুছলমান মহিলাক বিধায়ক হিচাপে দেখা পোৱা নাই৷ বাল্যবিবাহ আৰু বহুবিবাহে অসমৰ মুছলমান সমাজৰ মহিলাসকলৰ মুখৰ পৰা, মহিলাসকলৰ হাতৰ পৰা জীয়াই থকাৰ নূ্যনতম অধিকাৰখিনিও কাঢ়ি লৈ গৈছে৷ ১২ বছৰ বয়সত ছোৱালী মাতৃ হৈছে৷ ৬০–৭০ বছৰীয়া ব্যক্তিয়ে মাতব্বৰ হোৱাৰ বাবেই ১৮–২০ বছৰৰ ছোৱালীক বিয়া কৰাই ট্রফী এটাৰ দৰে লৈ আহে৷ তেনেদৰে মানুহক প্রদর্শন কৰিছে৷ কাৰোবাৰ গোচৰ চলিলে তেওঁৰ ঘৰত ১৮–২০ বছৰীয়া ছোৱালী থাকিলে মাতব্বৰে বিচাৰ কৰি বিয়া কৰাই লৈ আহে৷ সেই নিষ্পেষিত সমাজত মাতৃসকলক আজি আমি আইনৰ দৃষ্টিৰে অধিকাৰ এটা দিবলৈ প্রচেষ্টা চলোৱা হৈছে৷

মুখ্যমন্ত্রী ড০ শর্মাই কয় যে হিন্দুও বহুবিবাহৰ পৰা মুক্ত নহয়৷ কোনোবাই যদি কয়– এই বিধেয়কখনৰ জৰিয়তে মুছলমান সমাজক টার্গেট কৰা হৈছে, তেন্তে দ্বিধাহীনভাৱে ক’ম– আমাৰ হিন্দু সমাজতো বহুবিবাহ বিক্ষিপ্ত ৰূপত আছে৷ এই বহুবিবাহসমূহো বন্ধ কৰাৰ দায়িত্ব আমাৰ৷ আজি উত্থাপিত বিলখনত ক’তো উল্লেখ কৰা হোৱা নাই যে বহুবিবাহ মুছলমান লোকৰ মাজত বন্ধ হ’ব, বহুবিবাহ হিন্দু–খ্রীষ্টানৰ মাজতো বন্ধ হ’ব৷

বিধানসভাই অনুমোদন জনোৱা বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়কত ষষ্ঠ অনুসূচীৰ এলেকাত ই প্রযোজ্য নোহোৱা সন্দর্ভত বিৰোধীয়ে কৰা সমালোচনাৰ উত্তৰ দি মুখ্যমন্ত্রী ড০ শর্মাই স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে স্বায়ত্তশাসনৰ অর্থ উপলব্ধি কৰিব লাগিব আমি সকলোৱে৷ ভাৰতৰ সংবিধানৰ ষষ্ঠ অনুসূচীয়ে আজি বিটিচিক প্রশাসনিক ক্ষমতাই নহয়, বিধায়িনী ক্ষমতাও প্রদান কৰিছে৷ সেয়েহে মই আশা কৰোঁ– বিধানসভাই আজি বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়কত অনুমোদন জনোৱাৰ পিছত অনুৰূপ ধৰণে বিটিচি আৰু কার্বি আংলং–ডিমা হাছাও স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদতো নিশ্চয় এনে এখন বিধেয়কত অনুমোদন দিব৷ কিন্তু জনজাতীয় লোকসকলৰ ওপৰত আমি কোনো আইন জাপি দিব নোৱাৰোঁ৷ জনজাতীয় এলেকাত পৰম্পৰাগত আইন প্রাচীন কালৰে পৰা চলি আহিছে৷

আজি ট্রাইবেল লোকসকলক আমি আইনৰ জৰিয়তে শিকোৱাৰ প্রয়োজন নাই৷ সেই লোকসকলে নিজস্ব চিন্তা–চর্চাৰে আগবাঢ়ি গৈছে৷ কিন্তু আজি জনজাতীয় লোকসকলৰ মাজত বহুবিবাহৰ পৰম্পৰা নাই৷ জনজাতীয় পৰম্পৰাক আমি যে সন্মান জনাওঁ তাৰ এক বার্তা বিধানসভাই বাৰে বাৰে দিয়াৰ প্রয়োজন আছে৷ কিয়নো তেওঁলোকৰ ভূমি, তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ ওপৰত আজি আমি দপ্দপাই আছোঁ৷ মুখ্যমন্ত্রী ড০ শর্মাই বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়কৰ প্রসংগত কয়– ভাৰতৰ সংসদে শ্বৰিয়ৎ আইন–১৯৩৭ক স্বীকৃতি দি থৈছে৷ গতিকে হিন্দুসকলে বহুবিবাহ কৰিলে গ্রেপ্তাৰ হ’ব৷ কিন্তু মুছলমান লোক এজনে বহুবিবাহৰ বাবে গ্রেপ্তাৰ নহ’ব৷

শ্বৰিয়ৎ আইনে তেওঁক এই অধিকাৰ প্রদান কৰিছে৷ সেয়েহে শ্বৰিয়ৎ আইন থকাৰ পাছতো ৰাজ্যখনে বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়ক অনাৰ ক্ষেত্রত কিছু আইনী কাম আছে৷ এই দিশটোৰ প্রতি লক্ষ্য কৰিয়েই ২০২৩ চনৰ ১২ মে’ত ন্যায়াধীশ ৰুমী বৰফুকন, মহাধিবক্তা দেৱজিৎ শইকীয়া, অতিৰিক্ত মহাধিবক্তা নলীন কোহলি আৰু জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা নেকিবুৰ জামানক লৈ এখন কমিটী গঠন কৰা হৈছে৷ এই কমিটীখনে বহুবিবাহ প্রতিৰোধী আইন সন্দর্ভত ৰাইজৰ পৰা মতামত গ্রহণ কৰিছিল৷ আচৰিত ধৰণে অসমৰ ইছলাম সমাজে এই আইনখনৰ প্রতি পূর্ণ সমর্থন দিছিল৷ বহুবিবাহক সমর্থন কৰি মাত্র দুখন আবেদনহে কমিটীখনে লাভ কৰিছিল৷

আনসকলে আইনখনক সমর্থন কৰি বহুবিবাহ প্রতিৰোধৰ বাবে চৰকাৰৰ পদক্ষেপক ধন্যবাদ দিছিল৷ ইয়াৰ কাৰণ হ’ল– অসমৰ ভূমিৰ এক অদ্ভুত শক্তি আছে৷ এই ভূমিত সতী সাধিনীৰ জন্ম হৈছিল, সতী ৰাধিকাই জন্ম পাইছিল, এই মাটিত মূলাগাভৰু, কনকলতাই জন্ম পাইছিল৷ এই মাটিৰ উর্বৰা শক্তিয়ে ক’ৰবাত নহয় ক’ৰবাত ইছলামক বিশ্বাস কৰা লোকসকলৰ মানসিকতাতো ক্রিয়া কৰিছিল৷ সেয়েহে পশ্চিমবংগত যি সম্ভৱ হোৱা নাই, সেই কাম আজি অসমত সম্ভৱ হৈছে৷

আজি বিশ্বৰ কেইবাখনো ইছলামিক ৰাষ্ট্রই বহুবিবাহ সম্পূর্ণৰূপে নিষিদ্ধ কৰিছে৷ মুখ্যমন্ত্রী ড০ শর্মাই বিধেয়কখনৰ জটিলতাৰ এটা দিশ উল্লেখ কৰি কয়–এই বিধেয়কখন বিধানসভাত অনুমোদনৰ পাছত ৰাজ্যপালৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ পৰিৱর্তে ৰাষ্ট্রপতিৰ ওচৰলৈ যাব৷ কিয়নো সংসদে শ্বৰিয়ৎ বিধেয়কত অনুমোদন জনোৱাৰ পাছত একেধৰণৰ বিধেয়ক এখন ৰাজ্যই গ্রহণ কৰিলে বিধেয়কখন ৰাষ্ট্রপতিয়েহে অনুমোদন দিব পাৰিব৷

উমৈহতীয়া সূচীত থকা যিকোনো বিষয়ত ৰাষ্ট্রপতিৰ অনুমোদনক্রমে ৰাজ্যই বিষয়টো নিজাকৈ প্রযোজ্য কৰিব পাৰে৷ মই আশা কৰিছোঁ– দেশৰ ৰাষ্ট্রপতিয়ে এই বিধেয়কখনত নিশ্চিতভাৱে অনুমোদন দিব৷ উল্লেখ্য যে আজি বিধানসভাই অনুমোদন জনোৱা বহুবিবাহ প্রতিৰোধী বিধেয়কখনত কেইবাটাও গুৰুত্বপূর্ণ দিশ উল্লেখ কৰা হৈছে৷

এই আইন অনুসৰি প্রথমা পত্নী থকা অৱস্থাত দ্বিতীয় বিবাহ কৰালে ৭ বছৰ পর্যন্ত কাৰাবাসৰ বিধান আছে৷ আনহাতে প্রথম বিবাহক গোপনে ৰাখি পুনৰ দ্বিতীয় বিবাহ কৰোঁতাৰ জৰিমনাসহ ১০ বছৰ জে’ল হ’ব৷ এই অপৰাধৰ পুনৰাবৃত্তি কৰিলে পৰৱর্তী প্রতিটো অপৰাধৰ বাবে দোষীয়ে ভুগিব লাগিব দুগুণ শাস্তি৷

বিধেয়কখনত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ইচ্ছাকৃতভাৱে বহুবিবাহ কার্যত সহযোগ অথবা তথ্য গোপনে ৰখা পিতৃ–মাতৃ, গাঁওবুঢ়া, কাজি, অভিভাৱকে আদায় দিব লাগিব এক লাখ টকা জৰিমনাৰ লগতে দুবছৰৰ কাৰাবাস৷ একে সময়তে আইন উলংঘাৰে বহুবিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰোঁতাই ৫০ লাখ টকা পর্যন্ত জৰিমনাসহ দুবছৰ থাকিব লাগিব কাৰাবাসত৷

ডিজিটেল ডেস্ক, ২৮ নৱেম্বৰ