সাম্প্রতিক যুদ্ধকালীন পৰিস্থিতিত পেট্র’ল–ডিজেল–গেছৰ সৰবৰাহক লৈ উদ্ভৱ হোৱা আশংকাৰ পৰিপ্রেক্ষিতত বিকল্প ইন্ধনৰ প্রাসংগিকতা বৃদ্ধি পাইছে৷ ভূগর্ভস্থ ইন্ধন ভাণ্ডাৰৰ ওপৰত অত্যধিক নির্ভৰশীলতা যে বৰ বিপজ্জনক হ’ব পাৰে সেয়া মাজে–সময়ে সোঁৱৰাই থাকে এনে পৰিস্থিতিয়ে৷ ইয়াৰ বিকল্প চিন্তা সময়ৰ জৰুৰী আহ্বান৷ এনে নহয় যে এই চিন্তা–চর্চা পূর্বে বৰকৈ হোৱা নাই৷ ইয়াক বাস্তৱত অধিক কার্যকৰী কৰাটো অত্যন্ত আৱশ্যকীয় হৈ পৰিছে৷ পৰিৱেশ প্রদূষণ হ্রাস কৰাৰ লগতে জলবায়ু পৰিৱর্তনৰ নেতিবাচক প্রভাৱৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ সেউজ শক্তিৰ কোনো বিকল্প নাই৷ দীর্ঘম্যাদী বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে ই গুৰুত্বপূর্ণ৷ সৌৰশক্তি, জলশক্তি, জৈৱ গেছ আৰু বায়ু শক্তিৰ ব্যাপক সম্ভাৱনা আছে৷ ইয়াৰ উপৰি আন এটা অপাৰ সম্ভাৱনাৰ দুৱাৰ মুকলি কৰিব পৰা বিকল্প হ’ল পাৰমাণৱিক শক্তি৷ ভাৰত চৰকাৰৰ পি এম কুসুম আৰু সূর্য ঘৰ, বিনামূলীয়া বিজুলী আঁচনিৰ দৰে গুৰুত্বপূর্ণ আঁচনিয়ে নৱীকৰণ সম্ভৱ কৰি তোলে৷ ৰাষ্ট্রীয় সৌৰ অভিযানৰ অধীনত নৱীকৰণযোগ্য শক্তিখণ্ডত ভাৰতে দ্রুত বিকাশশীল ৰাষ্ট্রসমূহৰ ভিতৰত অন্যতমৰূপে মূৰ দাঙি উঠিছে৷ ৰাষ্ট্রীয় সৌৰ অভিযানৰ লক্ষ্য হ’ল ভাৰতক বিশ্বৰ আগশাৰীৰ নেতৃস্থানীয় দেশৰূপে প্রতিষ্ঠা কৰা৷ সৌৰশক্তি সামর্থ্য আৰু বিভিন্ন নীতিৰ পদক্ষেপসমূহত উল্লেখযোগ্য উন্নয়ন হোৱাৰ লগতে এই অভিযানত বহনক্ষম বিকাশ আৰু শক্তি সুৰক্ষাক সমর্থন কৰে৷ তদুপৰি ‘মেক ইন ইণ্ডিয়া’ অভিযান আৰু উৎপাদনৰ সৈতে জড়িত উৎসাহবর্ধক (পি এল আই) আঁচনিয়ে ঘৰুৱা সৌৰশক্তি উৎপাদন কৰাত অগ্রগতি প্রদান কৰে৷ প্রত্যাহ্বান সত্ত্বেও সহযোগিতামূলক প্রচেষ্টাবোৰে বহনক্ষম সৌৰশক্তিৰ বাবে পথ মুকলি কৰে৷ ভাৰত চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ বৃহৎ পদক্ষেপ ৰাষ্ট্রীয় সৌৰ অভিযানে দেশৰ শক্তি–সুৰক্ষা প্রত্যাহ্বানৰ মোকাবিলা কৰাৰ লগতে পাৰিপার্শ্বিকভাৱে বহনক্ষম বিকাশক আগুৱাই নিবলৈ উৎসাহ প্রদান কৰে৷ এই অভিযানৰ উদ্দেশ্য হ’ল যথাসম্ভৱ শীঘ্রেই সমগ্র দেশজুৰি ইয়াৰ বৃহৎ পৰিসৰৰ বিতৰণ নীতিৰ বাবে অনুকূল অৱস্থা গঢ় দিয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতক বিশ্বৰ আগশাৰীৰ দেশৰূপে প্রতিষ্ঠা কৰা৷ দেশৰ ভিন্ন প্রান্তত সৌৰ প্রযুক্তিৰ স্পর্শ প্রদানৰ বাবে উপযোগী পৰিৱেশ গঢ় দিবলৈ মনোনিৱেশ কৰাই এই অভিযানৰ লক্ষ্য৷ ইয়াৰ বাবে তিনিটা পর্যায়ত পদক্ষেপ গ্রহণ কৰা হৈছে– প্রগতিৰ মূল্যায়ন, সামর্থ্যৰ পুনৰীক্ষণ আৰু বর্ধিত ব্যয় আৰু প্রযুক্তিৰ ধাৰাক ভিত্তিৰূপে লৈ পৰৱর্তী স্তৰৰ বাবে লক্ষ্য স্থিৰ কৰা৷ সৌৰশক্তি ব্যৱহাৰৰ বাবে উৎসাহ বর্ধনৰ কাৰণে চৰকাৰে বিভিন্ন নীতি গ্রহণ কৰি সুচিন্তিত পদক্ষেপ আগবঢ়াইছে৷ সেইবোৰ হ’ল– বিত্তীয় সাহায্য, ৰাজসাহায্য আৰু কৰৰ লাভ৷ সৌৰ প্রকল্প আৰু প্রস্তুতকর্তাসকলৰ বাবে এই সুবিধাবোৰ আগবঢ়োৱা হৈছে৷ ভাৰতত সৌৰ প্রকল্পৰ উল্লেখনীয় বিকাশ পৰিলক্ষিত হোৱাৰ লগতে দেশৰ শক্তিখণ্ডত গুৰুত্বপূর্ণ অংশৰূপে সৌৰশক্তিয়ে নিজৰ স্থান গজগজীয়া কৰিছে৷ পূর্বৱর্তী বর্ষবোৰত ভাৰতে ইয়াৰ সৌৰশক্তি সামর্থ্য উল্লেখনীয়ভাৱে প্রসাৰিত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে৷
ভাৰতৰ শক্তিখণ্ডত সৌৰশক্তিয়ে চকুত পৰাকৈ প্রভাৱ বিস্তাৰ কৰিবলৈ ধৰিছে৷ শক্তিৰ সংমিশ্রণৰ সম্ভাব্য অংশ সৌৰশক্তিৰ পৰাই অহা দেখিবলৈ পোৱা গৈছে৷ কেন্দ্রীয় চৰকাৰৰ নতুন নৱীকৰণীয় শক্তি মন্ত্রালয়ৰ (এম এন আৰ ই) বাস্তৱায়িত সফলতাৰ তথ্য অনুসৰি ২০২৪ বর্ষৰ ৩০ নৱেম্বৰলৈ সংস্থাপিত নৱীকৰণৰ সামর্থ্য হ’ল ১৫৮.৫৫ মেগাবাইট (বতাহ শক্তি ৪৭.৯৬ মেগাৱাট, সৌৰশক্তি ৯৪.১৭, ক্ষুদ্র জলবিদ্যুৎ শক্তি ৫.০৮, উদ্ভিদ–প্রাণী বর্জিত দ্রব্যৰ জৈৱিক মিশ্রণৰ পৰা উৎপাদিত শক্তি ৯.৮১, প্রাণীদেহৰ পৰা বর্জিত উপাদানবোৰৰ পৰা উৎপাদিত শক্তি ০.৯২, আৱর্জনাৰ পৰা শক্তি ০.২৫ আৰু গ্রিডবিহীন আৱর্জনাৰ পৰা শক্তি ০.৩৬ মেগাৱাট, সর্বমুঠ ১৫৮.৫৫ মেগাবাইট)৷ বিত্তীয় বর্ষ ২০২৪ৰ ১ এপ্রিলৰ পৰা ২০২৪ৰ ৩০ নৱেম্বৰলৈ সৌৰশক্তিৰ সংস্থাপিত অতিৰিক্ত সামর্থ্য হ’ল ১২,৩৫৪.২১ মেগাৱাট৷ গাঁও অঞ্চলৰ লাখ লাখ বাসিন্দা সৌৰশক্তি ব্যৱহাৰ কৰি প্রচুৰ লাভৱান হৈছে৷ তেওঁলোকে পৰিৱেশ অনুকূলভাৱে ৰন্ধন আৰু পোহৰৰ বাবে প্রয়োজন পূৰাবলৈ সক্ষম হোৱাৰ লগতে গাঁও পর্যায়ত অর্থনৈতিক পথ মুকলি কৰিবলৈ সুবিধা সৃষ্টি কৰে৷ ভাৰতৰ নিকা শক্তিখণ্ডৰ সম্প্রসাৰণে পাৰমাণৱিক শক্তিৰ কথা বিবেচনা কৰিছে৷ বিকল্প নিকা শক্তি প্রযুক্তি পাৰমাণৱিক প্রযুক্তিয়ে শক্তি সংৰক্ষণ কোনো বিনিয়োগ নকৰাকৈ ২৪ ঘণ্টাই নিকা শক্তি প্রদান কৰে৷ ২০২৪ বর্ষৰ মধ্যভাগলৈ পাৰমাণৱিক শক্তিৰ ক্ষমতা ৮.২ গিগাৱাট আছিল আৰু ২০২২–২৩ বর্ষত মুঠ বিদ্যুৎ উৎপাদনত মাথোঁ ২.৮ শতাংশ অৱদান আগবঢ়াইছিল৷ সফল ৰাষ্ট্রীয় সৌৰ অভিযানৰ দৰেই পাৰমাণৱিক অভিযানৰ ঘোষণাই ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত ১০০ গিগাৱাট শক্তি উৎপাদনৰ লক্ষ্য স্থিৰ কৰিছে৷ জাপান আৰু ফ্রান্সৰ দৰে কেইবাখনো দেশত পাৰমাণৱিক প্রযুক্তিয়ে অপৰিসীম সাফল্য অর্জন কৰিছে৷ এই প্রযুক্তি বেছ পৰিপক্ব, যি বিপদশংকা নিয়ন্ত্রণ কৰাৰ লগতে ব্যয়সাধ্য মূল্যত শক্তি উৎপাদন কৰিব পাৰে৷ আমদানি কৰা ইন্ধনৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নির্ভৰশীল ভাৰতৰ পৰিবহণ খণ্ডক সেউজ কৰাৰ এটা গুৰুত্বপূর্ণ উপাদান হ’ল বৈদ্যুতিক সচলতা৷ বাহনৰ বৈদ্যুতিক ৰূপান্তৰে দেশৰ শক্তি সুৰক্ষাক সহায় কৰাৰ লগতে তেলৰ মূল্যৰ অস্থিৰতাৰ বাবে বৈদ্যুতিক মুদ্রাৰ বজাৰৰ উঠা–নমাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব পাৰে৷ ২০২৫–২৬ বর্ষৰ বাজেটত ঘৰুৱা ইভি উৎপাদন ক্ষমতা বৃদ্ধি আৰু ইভি পৰিৱেশতন্ত্রৰ যোগান শৃংখলৰ বিপদশংকা হ্রাস কৰিবলৈ ইভিৰ যোগানৰ দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব প্রদান কৰা হৈছিল৷ ২০২৫–২৬ বিত্তীয় বর্ষৰ কেন্দ্রীয় বাজেটে ভাৰতৰ সেউজ আৰু বহনক্ষম অর্থনীতিৰ উচ্চাকাংক্ষাক পৰিচালিত কৰে আৰু দেশখন চৰম জলবায়ুৰ সংঘটনৰ প্রতি নমনীয় কৰি তোলে৷