বিদেশী খেদা অসম আন্দোলনৰ ঢৌত বিধৌত হোৱা ১৯৮৫ চনৰ বিধানসভা নির্বাচনত তদানীন্তন কংগ্রেছ চৰকাৰক ওফৰাই প্রফুল্ল কুমাৰ মহন্ত নেতৃত্বাধীন অসম গণ পৰিষদ দলে অভূতপূর্ব জনপ্রিয়তাৰে দিছপুৰৰ শাসনভাৰ দখল কৰিছিল৷ অৱশ্যে মাত্র এটা কার্যকালতে বিভিন্ন দুর্নীতিত সাঙোৰ খাই পৰা অগপ চৰকাৰক অসমৰ ভোটাৰে পৰৱর্তী নির্বাচনতে দিছপুৰৰ গাদীৰ পৰা নমাই আনি পুনৰ হিতেশ্বৰ শইকীয়াৰ কংগ্রেছক শাসনত বহুৱাইছিল৷
ইয়াৰ পিছত আকৌ এবাৰ ১৯৯৬ চনত অগপই হৃত গৌৰৱ পুনৰুদ্ধাৰ কৰি পুনৰ দিছপুৰৰ শাসনৰ মছনদত বহিবলৈ সক্ষম হৈছিল৷ কিন্তু প্রথমবাৰৰ চৰকাৰৰ দৰে দ্বিতীয়বাৰৰো শাসন অসম গণ পৰিষদৰ বাবে সুখকৰ নহয়৷
প্রধানকৈ গুপ্তহত্যাত উদ্গনি যোগোৱাৰ গুৰুতৰ অভিযোগৰ বাবেই অসমৰ ভোটাৰে চৰম ক্ষোভেৰে প্রফুল্ল কুমাৰ মহন্তৰ চৰকাৰক উৎখাত কৰিছিল৷ সেই সময়ত দিল্লীৰ শাসনত আছিল কংগ্রেছ চৰকাৰ৷ আৰু অসমতো অগপৰ অপশাসনৰ পৰা পৰিত্রাণ পোৱাৰ বাবে ৰাজ্যখনৰ সচেতন ভোটাৰে একমাত্র বিকল্প হিচাপে বাছি লৈছিল কংগ্রেছ দলকেই৷
তৰুণ গগৈৰ প্রায় ডেৰ দশকজোৰা শাসনৰ ইতি পৰিছিল তিনিটা কার্যকালৰ অন্তত ২০১৬ চনত৷ ৰাষ্ট্রীয় আৰু ৰাজ্যিক পর্যায়ত কংগ্রেছ দলৰ বিৰুদ্ধে উঠা অবাধ দুর্নীতি আৰু অপশাসনৰ বিৰুদ্ধে দেশজুৰি প্রবল জনমতৰ সৃষ্টি হৈছিল আৰু কংগ্রেছ দলক ক্ষমতাচ্যুত কৰাৰ বাবে ভোটাৰ মাৰ বান্ধি সাজু হৈছিল৷
অভূতপূর্ব জনপ্রিয়তাৰ নৰেন্দ্র দামোদৰ মোদীয়ে প্রধানমন্ত্রীৰ আসনত বহিছিল৷ সেই যে দেশৰ ভোটাৰক সন্মোহিত কৰা মোদী মেজিক আৰম্ভ হৈছিল সেই মোদী মেজিক ২০১৪ চনৰ পৰা এই ২০২৬ চনলৈ অপৰিৱর্তিত আছে৷ স্বাভাৱিকভাৱেই মোদী মেজিকৰ প্রভাৱ দেশৰ আন গৰিষ্ঠসংখ্যক ৰাজ্যৰ দৰে অসমতো পৰিছিল৷
যোৱা দুটা বিধানসভা নির্বাচনত বিজেপি নেতৃত্বাধীন মিত্রজোঁটে অসমত অনায়াসে চৰকাৰ গঠন কৰাৰ পাছত মুখ্যমন্ত্রী ড০ হিমন্ত বিশ্ব শর্মাৰ নেতৃত্বত পুনৰবাৰ চৰকাৰ গঠন কৰাৰ বাবে প্রায় প্রস্তুত হৈছে৷ এই পৰিসংখ্যাৰ পৰা দেখা গৈছে যে যোৱা চাৰিটা দশকত কেৱল দুটা কার্যকালৰ বাহিৰে অসমৰ ভোটাৰসকলে ৰাষ্ট্রীয় ৰাজনৈতিক দলকেই প্রথম পছন্দৰ দল হিচাপে নির্বাচিত কৰি আহিছে৷
ৰাজ্যৰ সামগ্রিক উন্নয়ন আৰু সুস্থিৰতাৰ স্বার্থতেই অসমৰ ভোটাৰসকলে সচেতনতাৰে পাৰ হৈ যোৱা নির্বাচনসমূহত ভোটাধিকাৰ সাব্যস্ত কৰি আহিছে৷ উল্লেখনীয় যে বিগত নির্বাচনৰ তুলনাত অহা ৯ এপ্রিলত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া অসমৰ বিধানসভা নির্বাচনত ভোটাৰৰ সংখ্যা প্রায় ৩০ লাখ বৃদ্ধি পাইছে৷
নির্বাচন আয়োগৰ তথ্য মতেই এইবাৰ ভোটাৰৰ মুঠ সংখ্যা ২,৪৯,৫৮,১৩৯গৰাকী৷ ইয়াৰে পুৰুষ ভোটাৰ ১,২৪,৮২,২১৮জন আৰু মহিলা ভোটাৰ ১২,২৪,৭৫,৫৮৩গৰাকী৷ এইসকল ভোটাৰে ৰাজ্যৰ ৩১,৪৮৬টা ভোটকেন্দ্রত ভোটদান কৰিব৷ পূর্বৰ নির্বাচনসমূহৰ বিপৰীতে এইবাৰ অসমত এটা পর্যায়তে ভোট গ্রহণ অনুষ্ঠিত হ’ব৷
ইতিপূর্বে দুটা বা তিনিটা পর্যায়ত অসমত ভোট অনুষ্ঠিত হৈছিল যদিও এইবাৰ ৯ এপ্রিলত এটা পর্যায়তে সমগ্র ৰাজ্যত ভোটদান সমাপন হ’ব৷ পৰিসংখ্যা অনুযায়ী জিলা ভিত্তিত অসমৰ সর্বাধিক ভোটাৰ আছে নগাঁৱত৷ নগাঁৱত মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা ১৫,৫১,৫৩০গৰাকী৷ নগাঁৱৰ পিছত দ্বিতীয় স্থানত আছে কাছাৰ৷
কাছাৰত মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা ১৩,৮১,৯০৩গৰাকী৷ কাছাৰৰ পিছত তৃতীয় স্থানত আছে কামৰূপ জিলা৷ কামৰূপত মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা ১২,৪৪,০৩০গৰাকী৷ একেদৰে চতুর্থ স্থানত আছে ধুবুৰী জিলা৷ ধুবুৰীত মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা ১২,১৭,৭৯৭গৰাকী৷
লক্ষণীয়ভাৱে ৰাজধানী মহানগৰ গুৱাহাটী মেট্র’ত ভোটাৰৰ সংখ্যা ১০ লক্ষাধিক৷ গুৱাহাটী মেট্রৰ মুঠ ভোটাৰ হ’ল ১০,৪৯,৬৪৪গৰাকী৷ ৰাজ্যখনৰ সবাতোকৈ কম ভোটাৰ থকা জিলাখন হ’ল নদীদ্বীপ মাজুলী৷ মাজুলীৰ মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা কেৱল ১ লাখ ৪৪ হাজাৰ আৰু ৮৩৭গৰাকী৷ আনহাতে, ৰংখাং আৰু আমৰি সমষ্টিৰে গঠিত পশ্চিম কার্বি আংলং জিলাৰ মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা ২,৩১,৯৫৫গৰাকী৷
১০ লাখৰ ওপৰত ভোটাৰ থকা আন কেইখনমান জিলা হ’ল–ডিব্রুগড় (১০,৪১,৯৩৫), তিনিচুকীয়া (১০,০৩,৪৯০), ধুবুৰী (১২,১৭,৭৯৭)৷ লক্ষণীয়ভাৱে কামৰূপ মেট্রকে ধৰি চিৰাং, গোৱালপাৰা, তিনিচুকীয়া, ডিব্রুগড়, চৰাইদেউ, শিৱসাগৰ, গোলাঘাট, কার্বি আংলং, ডিমা হাচাও, শোণিতপুৰ, বিশ্বনাথ, ধেমাজি, বাক্সা আৰু ওদালগুৰিত পুৰুষতকৈ মহিলা ভোটাৰৰ সংখ্যা বেছি৷
কার্যতঃ উল্লিখিত জিলাকেইখনত মহিলা ভোটাৰেই আগন্তুক বিধানসভা নির্বাচনত প্রার্থীৰ ভাগ্য নির্ণয় কৰিব৷ উল্লেখ্য যে ২০২১ চনৰ নির্বাচনত মুঠ ২,২০,৪৯,৫৬৮গৰাকী ভোটাৰৰ বিপৰীতে প’লিং হৈছিল ১,৯০,০৩,০২২টা ভোট৷ ভোটৰ হাৰ আছিল অভিলেখসংখ্যক ৮৬.২ শতাংশ৷
কিন্তু এইবাৰৰ নির্বাচনৰ প্রচাৰৰ গতিবিধি পর্যবেক্ষণ কৰি পূর্বানুমান কৰিব পৰা যায় যে ২০২৬ৰ নির্বাচনত ভোটদানৰ হাৰে ২০২১ক অতিক্রম কৰাৰ পূর্ণ সম্ভাৱনা আছে৷